Door Xiufang (Ava) Tu en Lina Zhou, met Federico Patuelli (EU team)
EU-sancties hebben steeds grotere gevolgen voor Chinese banken, energiebedrijven en handelsondernemingen.
Sinds februari 2022 heeft de Europese Unie haar sanctiekader tegen de Russische invasie van Oekraïne geleidelijk uitgebreid.[1]
In het 18e en 19e sanctiepakket, die in de tweede helft van 2025 werden aangenomen, werden ook Chinese financiële instellingen en ondernemingen opgenomen die door de EU worden beschouwd als direct of indirect steun verlenend aan de Russische oorlog in Oekraïne.
In het verlengde van deze evolutie zal het komende 20e sanctiepakket, dat aanvankelijk gepland was voor 23 februari 2026, naar verwachting de focus van de Raad verder versterken op actoren uit derde landen, met name financiële, energie-, handels- en logistieke operatoren die betrokken zijn bij Russische toeleveringsketens. Daarbij zal meer aandacht gaan naar energie-infrastructuur en externe knelpunten die zich buiten de EU bevinden.
18e sanctiepakket
Op 18 juli 2025 heeft de Raad het 18e sanctiepakket aangenomen. Voor het eerst omvatte de sanctielijst twee Chinese financiële instellingen: Heihe Rural Commercial Bank Co. Ltd. en Suifenhe Rural Commercial Bank Co. Ltd. Deze banken werden geviseerd wegens hun betrokkenheid bij diensten met betrekking tot crypto-activa.
De maatregelen omvatten zogenoemde secundaire beperkingen, die van toepassing zijn op entiteiten buiten de EU die mogelijk kunnen bijdragen aan het omzeilen van de EU-sancties tegen Rusland, met name via financiële ondersteuning. In dat verband werden de twee hierboven vermelde Chinese banken aan de sanctielijst toegevoegd.[2]
Daarnaast heeft dit 18e pakket strengere exportcontroles ingevoerd met betrekking tot goederen voor tweeërlei gebruik en geavanceerde technologieën. In totaal worden zesentwintig nieuwe entiteiten onderworpen aan deze strengere exportbeperkingen; daarvan zijn er zeven gevestigd in China en Hongkong.[3]
19e sanctiepakket
Op 23 oktober 2025 heeft de Raad het 19e sanctiepakket aangenomen, waarin twaalf Chinese ondernemingen werden opgenomen.
In de energiesector werd een volledig verbod ingevoerd op de invoer van Russisch vloeibaar aardgas (LNG):
-
voor langetermijncontracten vanaf 1 januari 2027, en
-
voor kortetermijncontracten binnen zes maanden na de inwerkingtreding van de maatregelen.
De EU heeft ook maatregelen ingevoerd tegen belangrijke operatoren uit derde landen die bijdragen tot de inkomstenstromen van Rusland. In dat verband werden twee Chinese raffinaderijen — Liaoyang Petrochemical Company en Shandong Yulong Petrochemical Co., Ltd. — evenals de oliehandelaar Chinaoil Hong Kong Corporation Limited aan de sanctielijst toegevoegd.[4]
Met deze maatregelen wil de EU de financiële middelen van Rusland verder beperken door de cruciale inkomsten uit olie en gas te verminderen, vanuit de vaststelling dat deze drie Chinese ondernemingen belangrijke afnemers van Russische ruwe olie zijn geweest.
Het 19e pakket heeft bovendien de exportbeperkingen en -verboden verder uitgebreid. Deze maatregelen zijn gericht op operatoren uit derde landen, waaronder China, die militaire goederen en goederen voor tweeërlei gebruik produceren en aan Rusland leveren. Vijf-en-veertig nieuwe entiteiten werden aan de sanctielijst toegevoegd; twaalf daarvan zijn gevestigd in China of Hongkong.[5]
Betwisting van de toepassing van beperkende maatregelen
Op de sanctielijst geplaatste personen en entiteiten die buiten de EU verblijven, kunnen de Raad verzoeken zijn beslissing te heroverwegen door middel van een gemotiveerd verzoek. Parallel daaraan kan een beroep tot nietigverklaring van de opnamebeslissing worden ingesteld bij het Gerecht van de Europese Unie.
De procedure moet worden ingesteld binnen twee maanden en veertien dagen na de bekendmaking van de maatregel of, indien van toepassing, binnen twee maanden na kennisgeving van de opnamebeslissing.[6]
Wat volgt? Het 20e pakket
Op 6 februari heeft de EU haar 20e sanctiepakket voorgesteld. De EU wil haar bestaande sancties verder uitbreiden en aanscherpen om de druk op Rusland te verhogen met het oog op het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.
De goedkeuring van het 20e sanctiepakket, aanvankelijk verwacht op 23 februari 2026, is momenteel uitgesteld wegens het verzet van bepaalde lidstaten; de aanneming ervan wordt echter op korte termijn verwacht.
Dit pakket zal naar verwachting voortbouwen op de aanpak van eerdere rondes en zich richten op entiteiten die worden geacht gesanctioneerde Russische ondernemingen te ondersteunen of de omzeiling van sancties te vergemakkelijken. Mogelijke aandachtspunten zijn onder meer de zogenoemde “schaduwvloot”, netwerken voor sanctie-omzeiling en financiële ondersteuningsstructuren, evenals operatoren die betrokken zijn bij de aankoop van Russische energie of deze aankoop mogelijk maken, financiële instellingen die financiering verstrekken aan Russische entiteiten of daarmee verband houdende transacties faciliteren, en handelaars en logistieke dienstverleners die deze stromen ondersteunen.
Het nieuwe sanctiepakket zal betrekking hebben op energie, financiële diensten en handel,[7] met bijzondere aandacht voor maritieme en energiegerelateerde knelpunten. In dit verband hebben de EU-instellingen steeds vaker aangegeven bereid te zijn de handhaving uit te breiden tot kritieke infrastructuur in derde staten, waaronder havens en havenexploitanten die Russische olie en petroleumproducten behandelen.[8]
Dit kan ook havens omvatten die betrokken zijn bij overslag, mengen, schip-tot-schiptransfers of logistieke diensten die verband houden met de uitvoer van Russische ruwe olie, zelfs wanneer deze havens zich buiten de EU bevinden.
Een dergelijke benadering zou een verdere stap betekenen in het gebruik door de EU van sancties met extraterritoriale effecten, waardoor havenautoriteiten, terminaloperatoren, maritieme dienstverleners en bedrijven actief in energie-logistiek in China en andere derde landen blootgesteld kunnen worden aan beperkende maatregelen wanneer hun activiteiten worden geacht de Russische energie-inkomsten materieel te ondersteunen.
Chinese ondernemingen in sectoren zoals energie, financiën, handel, scheepvaart, havens en logistiek doen er goed aan mogelijke nieuwe beperkingen te anticiperen en hun blootstelling aan Ruslandgerelateerde transacties met een EU-component te evalueren.
Het 20e sanctiepakket zal naar verwachting in de komende weken door de Raad worden aangenomen.
Wij zullen de goedkeuring van het 20e pakket blijven opvolgen en u op de hoogte houden van de implicaties voor Chinese entiteiten.
* * *
[1] Council of the EU, “Timeline – Packages of sanctions against Russia since February 2022,” Consilium (consulted on 31 December 2025): Timeline – Packages of sanctions against Russia since February 2022 – Consilium.
[2] Council of the EU, “Russia’s war of aggression against Ukraine: EU adopts 18th package of economic and individual measures”, 18 July 2025, Consilium: Russia’s war of aggression against Ukraine: EU adopts 18th package of economic and individual measures – Consilium.
[3] Ibid.
[4] European Commission, “EU adopts new sanctions against Russia,” 23 October 2025, European Commission: EU adopts new sanctions against Russia – European Commission; European Commission, “EU sanctions tracker” (consulted on 31 December 2025): Entities | EU sanctions tracker.
[5] Ibid.
[6] Articles 263 of the Treaty on the Functioning of the European Union.
[7] European Commission, “Statement by President von der Leyen on the 20th package of sanctions
against Russia”, 6 February 2026, European Commission: EU adopts new sanctions against Russia – European Commission.
[8] EU proposes sanctions on Georgian, Indonesian ports for handling Russian oil | Reuters.