INWERKINGTREDING VAN HET WETBOEK VAN VENNOOTSCHAPPEN EN VERENIGINGEN OP 1 MEI 2019 – WELKE VERANDERINGEN ZIJN ER? WAT MOETEN NON-PROFIT ORGANISATIES DOEN OM TE VOLDOEN AAN DE NIEUWE REGELGEVING?

Het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (hiernavolgend “WVV”) werd aangenomen door het Federaal Parlement en zal in werking treden op 1 mei 2019.
Dit nieuw geheel van regels is van toepassing op non-profit organisaties die onder de wet van 27 juli 1921 vallen (non-profit organisaties, international non-profit organisaties en stichtingen).
De nieuwe regels zullen van toepassing zijn op de bestaande non-profit organisaties vanaf 1 januari 2020. De bestaande non-profit entiteiten kunnen ervoor opteren om de aanpassingen te maken voor deze datum.
De bestaande non-profit entiteiten moeten hun statuten aanpassen tijdens de eerste Algemene Vergadering die beslist over een statutenwijziging na 1 januari 2020, en ten laatste voor 1 januari 2024.

 

I.  VOORNAAMSTE WIJZIGINGEN VAN TOEPASSING OP ALLE NON-PROFIT ENTITEITENF

 

1. DEFINITIE, TOEPASSINGSGEBIED EN ACTIVITEITEN


Het verbod om commerciële of industriële activiteiten uit te oefenen is opgeheven. De non-profit entiteiten kunnen commerciële of industriële activiteiten uitoefenen in zoverre dat het statutair doel onaangetast blijft en er geen directe of indirecte distributie van enig patrimoniaal vermogensvoordeel is naar de oprichters, leden, bestuurders of enige andere derde partij (behalve wanneer zulke distributie binnen de doelen valt van het niet-lucratief statutair doel).
De indirecte distributie van enig patrimoniaal voordeel wordt gedefinieerd als elke operatie die resulteert in een afname van de activa of een toename van de schulden zonder dat daartegenover enige tegenprestatie staat, of als de tegenprestatie niet proportioneel is ten aanzien van de diensten die werden verwezenlijkt.
Hoewel, de leden mogen nog steeds begunstigde zijn van bepaalde diensten aangeboden door de non-profit entiteit.
Elke verrichting die inbreuk maakt op deze bepaling zal nietig worden verklaard.

TO DO: omdat de Wet van 21 juni 1921 uitdrukkelijk verbiedt om commerciële of industriële activiteiten uit te oefenen, is het aan te raden om de statuten aan te passen door elke verwijzing naar deze wet te annuleren. Als de verwijzing naar de wet zich in het statutair doel bevindt, zal de aanpassing een notariële handeling vereisen en onderhevig zijn aan goedkeuring van het Ministerie van Justitie.

DEADLINE: tijdens de eerste Algemene Vergadering die beslist over een statutenwijziging, na 1 januari 2020 en ten laatste voor 1 january 2024.


 
2. VERKLARING VAN DE UITEINDELIJK BEGUNSTIGDE (“UBO”)

Het WVV brengt de verplichtingen voorzien in de Wet van 18 september 2017 (die Richtlijn 2015/849 implementeert op de preventie van het gebruik van het financieële stelsel voor het witwasen van geld of terrorismefinanciering) in herinnering.

Non-profit entiteiten moeten:

  • verzamelen en accuraat houden van adequate en actuele informatie over de uiteindelijk begunstigde van de entiteit;
  • deze informatie aangeven bij het UBO-register dat wordt bijgehoden bij de FOD Financiën (via een online applicatie).


Voor VZW’s betekent dit concreet dat de raad van bestuur de volgende informatie moet verzamelen en overmaken aan de voornoemde administratie:

  • De naam, geboortedatum, nationaliteit van de bestuursleden, dagelijks bestuurders, de individuen (of de categorie van individuen ten behoeve van wie de VZW werd opgericht) of het individu dat de entiteit controleert.

    TO DO: de raad van bestuur moet de data verzamelen, bewaren en overmaken aan de FOD Financiën.

DEADLINE: ten laatste op 30 september 2019.

 

3. VERBINTENISSEN GEMAAKT TEN BEHOEVE VAN EEN NON-PROFIT ENTITEIT DIE NOG IN OPRICHTING

De personen die verbintenissen zijn aangegaan ten behoeve van de non-profit entiteit wanneer deze nog niet was opgericht zal persoonlijk en gezamenlijk aansprakelijk zijn voor deze verbintenissen, tenzij:

  • de rechtspersoonlijkheid wordt verkregen binnen de twee jaren volgend op het aangaan van de verbintenis; en
  • de non-profit entiteit heeft deze verbintenissen binnen de drie maanden bekrachtigd na het verkrijgen van de rechtspersoonlijkheid.

TO DO: zorg ervoor dat de verbintenissen tijdig werden bekrachtigd door de non-profit entiteit.

DEADLINE: 3 maanden na het verwerven van rechtspersoonlijkheid (datum van indienen van de statuten bij de Ondernemingsrechtbank voor VZW’s en private stichtingen,   of de datum van het Koninklijk Besluit voor internationale VZW’s en publieke stichtingen)

 

4. BEHEER

Wat betreft het beheer van non-profit entiteiten zijn er belangrijke wijzigingen.
Het WVV voorziet dat de vergoeding en de voorwaarden van beëindiging van het mandaat van bestuursleden onder de exclusieve bevoegdheid vallen van de Algemene Vergadering.
The CCA imposes a special duty on the Board of directors. Het WVV legt een een bijzondere taak op aan de raad van bestuur. Als ernstige en gelijktijdige gebeurtenissen de continuïteit van de VZW in gevaar brengen, moet de raad van bestuur bijeenkomen en beraadslagen over de maatregelen die moeten worden genomen om de continuïteit van de VZW te verzekeren voor de volgende twaalf maanden.
De aansprakelijkheid van bestuursleden moet worden ingeroepen in geval van niet-nakoming.
De financiële aansprakelijkheid van bestuursleden is begrensd (de grenzen zijn gebaseerd op de gemiddelde jaarlijkse omzet gedurende de voorbije drie boekjaren en het jaarlijks gemiddelde balanstotaal van dezelfde tijdsperiode).

  • voor bestuursfouten, fouten begaan in de uitoefening van het mandaat, andere gevallen van aansprakelijkheid ...;
  • ingeval van aansprakelijkheid ten aanzien van de VZW of derden;
  • voor contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid.

Het geldt niet :

  • in geval van fraude of opzettelijk wangedrag;
  • in geval van gezamenlijke aansprakelijkheid voor fiscale- en BTW-schulden.

Aansprakelijkheid kan niet worden geëxonereerd en is niet waarschijnlijk om te worden gedekt door een derde partij.
De drempels kunnen niet worden verlaagd.
Enige afwijking op deze regel zal worden beschouwd als nietig.

TO DO: nagaan of de bestuurder zijn aansprakelijkheidsrisico op voldoende wijze is gedekt door een verzekeringspolis. De clausule met betrekking tot de bevoegdheden van de Algemene Vergadering aanpassen als dit niet overeenkomt met de bevoegdheden die worden toegekend met betrekking tot het eind van het mandaat van de bestuursleden en de financiële voorwaarden van het mandaat.
DEADLINE: vanaf 1 januari 2020.

 

5. INTERNE REGELS

Interne regels kunnen geen bepalingen bevatten die:

  • tegenstrijdig zijn met dwingende wettelijke bepalingen of de statuten;
  • tegenstrijdig zijn met dwingende wettelijke bepalingen of de statuten;
  • verwijzen naar rechten van de leden, naar de bevoegdheden van de organen of naar de organisatie en het functioneren van de Algemene Vergadering.

TO DO:  de interne regels herzien.

DEADLINE: ten laatste tegen 1 januari 2024. Ingeval de statuten moeten worden aangepast, tijdens de eerste Algemene Vergadering die beslist over statutenwijzigingen na 1 januari 2020.

 

6. HERSTRUCTURERING EN OMZETTINGSPROCEDURES

In tegenstelling tot de vorige regelgeving bevat de WVV gedetailleerde regels met betrekking tot de herstructureringsprocedures die van toepassing zijn op non-profit entiteiten (mergers en opsplitsingen).

Het WVV aanvaardt dat VZW’s worden omgevormd tot andere vormen van rechtspersonen (VZW naar een IVZW en vice-versa, omvorming van een VZW tot een coöperatieve vennootschap, omvorming van een private stichting naar een publieke stichting). Een onderneming kan ook worden omgevormd naar een VZW of een IVZW.

 

II. WIJZIGINGEN MET BETREKKING TOT ELKE VORM VAN NON-PROFIT ENTITEIT

1) VZW (“Vereniging zonder winstoogmerk”)


1. Aantal leden

Er moeten steeds minstens twee leden zijn (in plaats van 3 onder de wet van 1921).

2. Beschikbaarheden van mandaten binnen de raad van bestuur

Tenzij dit wordt verboden door de statuten, kunnen beschikbare plaatsten worden ingevuld door de raad van bestuur. De aanstelling moet worden bekrachtigd op de eerstvolgende Algemene Vergadering.
Een gebrek aan bekrachtiging resulteert in de beëindiging van het mandaat, tenzij dit de regelmatigheid van de raad van bestuur zou beïnvloeden.

3. Belangenconflicten

Het WVV voorziet in een procedure voor wanneer een bestuurslid een conflicterend belang heeft met de de VZW. Als deze procedure niet wordt gevolgd, kan dit leiden tot de vernietiging van de beslissing van de raad van bestuur.

4. Definitie van dagelijks bestuur

Het dagelijks bestuur is gedefinieerd en omvat alle handelingen en beslissingen die in het toepassingsgebied vallen van het dagelijks leven van de entiteit en/of die, door hun gering belang of hun belangrijke aard geen beslissing van de raad van bestuur vereisen.

5. Algemene vergadering

Een lid mag een ander lid vertegenwoordigen bij de Algemene Vergadering. De statuten mogen vertegenwoordiging toestaan door een niet-lid. 

 

2) IVZW (“Internationale vereniging zonder winstoogmerk”)

1. Bevoegdheden toegekend aan de Algemene Vergadering

De Algemene Vergadering zal beslissen over de beëindiging van de mandaten en de financiële voorwaarden van het mandaat van de bestuursleden.

 

3) STICHTINGEN

1. Raad van bestuur

Er is geen begrenzing met betrekking tot het aantal bestuursleden.

2. Belangenconflicten

Het WVV voorziet een procedure voor het geval dat een bestuurslid een tegenstrijdig belang heeft met dat van de stichting. Het niet volgen van deze procedure zou kunnen leiden tot de vernietiging van de beslissing van de raad van bestuur.

3. Definitie van dagelijks bestuur

Het dagelijks bestuur is gedefinieerd en omvat alle handelingen en beslissingen die in het toepassingsgebied vallen van het dagelijks leven van de entiteit en/of die, door hun gering belang of hun belangrijke aard geen beslissing van de raad van bestuur vereisen.

TO DO: ga de statuten en interne regels na om te bepalen of er enigewijzigingen nodig zijn.
DEADLINE: ten laatste tegen 1 januari 2024. Als de statuten moeten worden aangepast, tijdens de eerste Algemene Vergadering die beslist over een statutenwijziging na 1 januari 2020.

 

 

Dominique BOGAERT
Vennoot